چهار روز پس از شکست سدی در بخش راین استان کرمان سوراخ شدن سد مدوارات با ظرفیت پنج هزار متر مکعب در شهرستان شهربابک سه میلیارد ریال خسارت به بار آورد. این سد سومین سدی است که در این هفته شکسته شد.پیش از این سد چنار منشاد در مهریز یزد، وسد خاتم الانبیاء در شهر راین استان کرمان شکسته شده بودند. سیزدهم فروردین ماه بعد اعلام شد دریچه تحتانی سد خاتم النبیاء راین شکسته و از خسارت ۱۷ میلیارد ریالی آن خبر داده شد.همچنین پایان هفته گذشته و در نیمه های شب چهارشنبه، سدی سنگی - سیمانی که تنها سه سال از آبگیری آن می گذرد، در بخش مدوارات شهربابک آسیب دیده و باعث تخلیه حجم بسیار زیادی از ذخیره آب آن شده است. سوراخ شدن این سد خسارت جانی به دنبال نداشته است اما با تخریب یک قنات که در آن محل بوده، کل تاسیسات آبیاری تحت فشار موجود در آن مسیر را از بین برده و سرانجام چهار سدی را که در طول مسیر این رودخانه بوده را، از گل و لای و رسوبات پر و علنا از حوزه کارکردی خود خارج کرده است. براساس گزارش خبرگزاری مهر هر چند که شاکله اصلی سد آسیب جدی ندیده است اما تاسیسات آبیاری تحت فشار در محدوده این سد به طور کامل تخریب شده است. فنس کشی های اطراف رودخانه نیز از بین رفته است. در کارشناسی اولیه ای که در خصوص دلیل وقوع این حادثه انجام شده، گفته می شود که به دلیل کم توجهی های صورت گرفته شده در هنگام احداث این سازه، حفره هایی که در آن محل بوده و احتمالا هم مربوط به قناتی است که سد در بالادست آن واقع است، نادیده گرفته شده و پس از آبگیری سد، آب وارد این حفره ها شده و به مرور زمان باعث وقوع این اتفاق شده است. حمید افضلی، فرماندار شهرستان شهربابک گفت:سد مزبور از نوع بند سیمانی بوده که سه سال پیش اجرا شده است. فضلی ضمن اشاره به سوراخ شدن این سازه، ادامه می دهد: بر اساس کارشناسی های صورت گرفته شده، علت سوراخ شدن سد چنین اعلام شده که کف سد که از جنس سنگ بوده، سوراخهای پنهانی داشته که پر از خاک بوده است. وی اضافه می کند: به مرور زمان و با تجمیع آب در داخل این حفره ها، سوراخی ایجاد و آب پشت این سازه تخلیه شده است. فرماندار شهرستان شهربابک می گوید: یک رشته قنات، سیستم آبیاری تحت فشار در مسیر این سازه و چند اصله درخت گردو در این منطقه آسیب جدی دیده است. وی اظهار می دارد: همچنین سازه ۳ سد دیگر نیز در پایین دست این سد واقع شده که پس از این اتفاق، از گل و لای پر شده است. افضلی با بیان اینکه میزان خسارت وارده در اثر سوراخ شدن این سد در کارشناسی اولیه حداقل ۳ میلیارد ریال تخمین زده شده، می افزاید: اما میزان دقیق خسارت از سوی جهاد کشاورزی در حال ارزیابی است. وی در خصوص مقصرین وقوع این حادثه در سد مزبور تصریح می کند: کارفرمای احداث این سازه، منابع طبیعی استان بوده و ناظرین و مشاورین توسط همین ارگان تعیین شده اند. وی اضافه می کند: باید ارزیابی های لازم صورت بگیرد تا مشخص شور پیمانکار، طراح و یا کدام یک از عوامل دربروز این اتفاق مقصر بوده اند.

منبع: با لا تر ین و خبر آنلاین

همیشه به دنبال مقصر می گردیم. همیشه در واقعه  انجام شده  بدنبال کسی می گردیم تا طناب دار را بر گردنش آویزان کنیم.  هیهات که همیشه چقدر دیر بدنبال چراها می گردیم.

با پررنگ کردن دلایل احتمالی خرابی سد در این گزارش توجه مسئولین را محکم سازی و  ترمیم کف سد خوانسار جلب می کنم. قنات کریس کده از جمله عوامل محدود کننده ساخت سد بوده است. حال که انجام شده یا باید این قنات بشدت کور شود ( که امکان کور سازی به علت  دانه بندی درشت دره خیلی کم است)، یا اینکه اگر سد آبگیری می شود همیشه فقط نیمی از ظرفیت آن را آبگیری کرد. همیشه تیمی آماده برای بررسی حرکت دیواره و همچنین آبدزدی از زیر سد در دسترس باشد.

مشاهده و بررسی روزانه از وضعیت آبدزدی بشدت تجویز می شود.

حتما بر روی دیواره سد، سنسورهای لرزش نصب کرد.

این سد بر بالا دست شهر خوانسار بسته شده است. با سدهای دیگر وضعیتی بسیار متفاوت دارد. در نتیجه امنیت آن در درجه بیشتر اهمیت قرار می گیرد.

آیا فکر می کنید که نوشیدن آب از بطری های پلاستیکی بهداشتی تر است یا از شیر آب؟

آیا طعم آب بطری بهتر است یا شیر آب؟

کدامیک از نظر محیط زیستی مناسب تر و از نظر اقتصادی مقرون به صرفه تر است؟

 تقاضای روز افزون بطری های پلاستیکی آب، بدلیل آسانی در استفاده و همچنین صدمات ناشی از آن بر روی محیط زیست متخصصین را بر آن داشته تا مطالعات گسترده ای در این زمینه انجام دهند.

این مطالعات نشان می دهند که صدمات استفاده از بطری های آب بسیار زیادتر از آن چیزی است که مردم می پندارند.

 Green Upgrader سایت نشان میدهد که:

• بطری پلاستیک بعد از ۷۰۰ سال  تازه شروع می کند به تجزیه شدن.
• ۹۰٪ قیمت هر بطری آب بخاطر هزینه تولید بطری پلاستیکی است.
• ۸۰٪ از بطری ها غیر قابل بازیافت هستند.
• هرساله فقط در آمریکا ۳۸ میلیون بطری آب به زباله دانی می رود.
• Live Scince سایت نشان میدهد که در سال ۲۰۰۷ بین ۲۲ تا ۵۴  میلیون گالن نفت مصرف شده است تا بطری آب مورد نیاز یکسال آمریکا تهیه شود. افزایش گازهای گلخانه ای و گرمتر شدن کره زمین را در فرایند این تولید نباید نادیده گرفته شود.
• بطری کردن و حمل و نقل آن از گرانترین روش انتقال آب می باشد. 
• هرچند استفاده از بطری بسیار آسان و به نظر بهداشتی می رسد اما پلاستیک به مرور زمان   مواد شیمیایی رها کرده و باعت آلودگی آب بطری و بیماریهای سرطان زا در بدن می شود.
• مطالعات نشان داده که تفاوت زیادی در میزان باکتری های موجود در آب شیر و بطری های آب وجود ندارد چرا که بسیاری از بطری ها از آب شهری پر می شوند و تنها تفاوت این است که آنها از فیلتر استفاده می کنند.

شخصا خودم هر سه نوع آب را در آزمایشگاه مورد کشت قرار داده ام. آب بطری پلمپ شده، آب بطری که مقداری از آن مصرف شده بود و آب شیر. جالب توجه بود که در هر سه اینها به میزان قابل توجهی قارچ مشاهده کردم.

لازم به تذکر است که در آمریکا EPA سازمان حفاظت محیط زیست نظارت گسترده ای روی مراحل تولید آب دارد و تمام اطلاعات محیط زیست را براحتی در اختیار مردم قرار می دهند. اما در ایران و کشورهای در حال توسعه این نظارت بسیار ضعیف و یا حتی بی اثر است. مطمئنا مراحل تولید پلاستیک برای بطری از استانداردهای خاص خود برخوردار نیست. خصوصا با چسباندن لوگو و برچسب های خارجی به راحتی آب لوله را به عنوان آب معدنی خارجی به خورد مردم می دهند. حتی مطالعات در آمریکا نشان می دهد که نه تمام بطری های آب از آبهای معدنی پر شده اند. بیشتر آنها از آب شیر معمولی پر می شوند!

این مقاله خوبی از EPA  در مورد استانداردها و مضرات بطری های پلاستیکی به زبان انگلیسی است. در گوگل میتوانید آنرا به فارسی ترجمه کرده و بخوانید.

-اول اینکه ای کاش مسئولین شهرمان قدری به مردم خوانسار اهمیت می داده و درباره علت این امر در رسانه ای محلی مردم را آگاه می کردند. این مسئله نه یک مسئله نظامی و نه سیاسی است که بخواهیم اصل قضیه را از مردم پنهان سازیم.

- من از راه دور نمی توانم نظر بدهم اما بنا به تجربیات ، مشاهدات و مطالعات شخصی ام در پست بررسی اجمالی بر احداث سد خوانسار خصوصا بند ۲ و ۱۰ که قبل از اتمام سد خوانسار نوشته بودم اشاره کرده ام که همان واریزه های درشت زیر سد باعث زهکشی خواهند شد.

- پرکردن سد در هر زمانی امکان پذیر است اما اقدامات حفاظتی و تامین امنیت آن در درجه اول اهمیت قرار دارد. بنابر این امیدوارم مردم این مسئله را درک و صبوری کرده تا مسئولین کارشان را مبنایی انجام دهند.

- اگر دلیل عدم آبگیری غیر از این می باشد خوشحال خواهم شد که من را هم در جریان قرار بدهند.

- امیدوارم متخصصین سد سازی دلیلی قانع کننده برای مردم خوانسار داشته باشند.

- حال که دیگر این سد زده شده، هزینه ها رفته ، زمینهای کشاورزی رفته پس باید پس از این به فکر اطمینان از راه اندازی این پروژه باشیم.

در این سایت میتواند گزارش مفصل اعتراضات مردم به خشک شدن دریاچه ارومیه را خوانده و ببینید.

خوشا به غیرت مردم دلاور ارومیه.

http://thelede.blogs.nytimes.com/2011/08/30/protests-in-iran-over-disappearing-lake/ 

گزارشی از فردا نیوز

منبع: http://www.fardanews.com/fa/news/149317

عکسها را هم در همین سایت ببینید! 

اقدام این شرکت دولتی در فرافکنی وجود توده های بزرگ نمک در مخزن سد گتوندعلیا، آژانس خبری بختیاری (ایبنانیوز) را بر آن داشت تا به انتشار تصاویری از این پروژه و آنچه به عنوان «مهار گنبد نمکی» نامیده شده است، بپردازد. (تصاویر شماره۵و۸) مهاری که همانگونه که در گوشه سمت چپ تصویر شماره۸ به چشم می خورد، غیر اصولی و از هم اکنون موجب بیرون زدن لایه های نمک از آن شده است.

ایبنانیوز: پس از آنکه شتابزدگی برخی مدیران محلی استان خوزستان در افتتاح فاز سوم پالایشگاه آبادان، حادثه تلخ انفجار این پالایشگاه را رقم زد و موجب کشته شدن حداقل 4 نفر از هموطنانمان گردید، پیگیریهای خبرنگار ایبنانیوز حاکی از فشارهای غیرمنطقی به مدیریت سدگتوندعلیا برای شتاب بخشیدن به افتتاحیه این پروژه ملی و آغاز آبگیری این سد با حضور رئیس جمهور می باشد و متاسفانه استاندار خوزستان بعنوان نماینده رئیس جمهور در استان نیز با چشم پوشی از نواقص این پروژه عظیم ملی، به سوی کلید زدن حادثه ای دیگر قدم بر می دارد.

در روزهای اخیر گزارشی تحت عنوان «تخلیه تراشه های نمک توسط مجریان سد گتوندعلیا در رودخانه کارون» منتشر شد که بازتاب وسیعی در رسانه های کشور پیدا کرد و پیرو آن، برخی نمایندگان مجلس از خطر شوری آب کارون ابراز نگرانی کردند.

به فاصله ی چند روز و در حالیکه هنوز سرنوشت سازندهای نمکی کناره رودخانه کارون مشخص نشده و نگرانی های فراوانی در این حوزه وجود دارد، سیدجعفر حجازی استاندار خوزستان با حضور در شوی تبلیغاتی شرکت مجری طرح، از سلامت این پروژه خبر داد و به این ترتیب، آبگیری سد گتوند علیا – که پیش از این به علت ابراز نگرانی شدید فعالان محیط زیست به تعویق افتاده بود – بصورت بی سر و صدا آغاز شد.

استاندار خوزستان درباره نگرانی ها از شوری آب کارون پس از آبگیری سد گتوندعلیا تاکید کرده بود: «در این رابطه حتی اقدامات نظارتی و نکات احتیاطی بسیار ریز در نظرگرفته شده تا این طرح برای بیش از ۱۰۰ سال آینده نیز با مشکل خاصی مواجه نشود»!

رضازاده مدیرعامل شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران هم، دغدغه های فعالان محیط زیست را با عنوان تحقیرآمیز «اعلام نگرانی برخی محافل» تعبیر کرد و گفت: «ما با یک ضریب اطمینان بالاتر از حد لازم فعالیت های کنترلی را با ایجاد پوششی روی این سازند و نیز با پر نمودن حفره هایی که حتی فاصله زیادی هم از مخزن دارند، انجام می دهیم. همچنین دستگاه های ویژه ای نیز برای پایش کیفیت آب در طول دوران آبگیری در نظر گرفته شده تا با کنترل های لازم این سد بزرگ بدون مشکل خاصی آبگیری شود».

این در حالی است که وجود کوه های نمکی (تصاویر شماره۶و۴و۷و۱۶و۱۸) در مخزن سد «گتوندعلیا» موضوعی است که نزدیک به چهار سال تلاش گروه های مردم نهاد و فعالین اجتماعی استان خوزستان را به خود معطوف کرده است ولی مدیران این پروژه به جای چاره اندیشی مناسب در پی تصحیح اشتباه فاحش وزارت نیرو در جانمایی این سد یا راهکارهای دیگر نظیر تقلیل ارتفاع سد، جابجایی، یا عایق کردن کوه های نمکی برنیامدند و به این ترتیب، امروز نگرانی های گسترده ای دست به گریبان بزرگترین پروژه ی ملی کشور است و ای کاش چنین نبود و به حق می توانستیم کار عظیمی که در ساخت نیروگاه، تونل های انحراف آب و بدنه ی آن انجام شده را یک افتخار ملی بنامیم.

در چند روز گذشته پس از درج دوباره خبر وجود کوه های نمکی در حاشیه کارون، از مدیران پروژه انتظار می رفت عملکرد یک پیمانکار در تخلیه تراشه های نمک در رودخانه کارون (تصویر شماره 10 و 20) را خطای سهوی بنامند و درصدد جبران آن برآیند ولی مدیران این شرکت دولتی، جوابیه ای منتشر کردند که ضمن دفاع از عملکرد مجریان پروژه، به انکار حقایق و فرافکنی مشکل شوری آب کارون پرداخته بود.

در این جوابیه «شور شدن آب شرب روستاهای عقیلی و گتوند» که همه اهالی به آن اذعان داشته و در مطبوعات محلی استان خوزستان انعکاس برجسته ای داشته است، تکذیب شده است! در بخشی از این جوابیه، «شوری آب کارون در عقیلی و گتوند» ناشی از ورود رودخانه های محلی از جمله «شور دشت بزرگ» خوانده شده است. در حالیکه هرکس اندک آشنایی با منطقه داشته باشد می داند که رودخانه «شور دشت بزرگ» در ۲۰ کیلومتری پایین دست محل احداث سد گتوندعلیا به سمت جنوب کارون قرار دارد و هیچ گونه تاثیری بر شوری آب گتوند نمی تواند داشته باشد!

در بخش دیگری از جوابیه، وجود کوه های نمکی عظیم در مخزن سد انکار شده و با اعلام خبر «پوشش رخنمون های نمکی توسط دیواره های بتنی»، ادعای «مهار گنبد نمکی» مطرح شده است.

اقدام این شرکت دولتی در فرافکنی وجود توده های بزرگ نمک در مخزن سد گتوندعلیا، آژانس خبری بختیاری (ایبنانیوز) را بر آن داشت تا به انتشار تصاویری از این پروژه و آنچه به عنوان «مهار گنبد نمکی» نامیده شده است، بپردازد. (تصاویر شماره۵و۸) مهاری که همانگونه که در گوشه سمت چپ تصویر شماره۸ به چشم می خورد، غیر اصولی و از هم اکنون موجب بیرون زدن لایه های نمک از آن شده است.

برخلاف آنچه مدیران پروژه تحت عنوان «مهار گنبد نمکی» مطرح می کنند، تنها بر روی یک سوم کوه های نمکی «پوششی از لاشه های سنگ» قرار گرفته که این پوشش هیچ تضمینی برای عدم انحلال این توده های نمکی در آب دریاچه سد را به دست نمی دهد. ارتفاع گرفتن آب پشت سد، کوه های نمکی را در خود غوطه ور خواهد نمود و به میزان ارتفاعی که دریاچه پیدا می کند، سطح تماس آب رودخانه با کوه های نمکی بیشتر و در نتیجه شوری آب بالاتر خواهد رفت. همانگونه که در تصاویر مشهود است کارهای انجام شده تنها قسمت کوچکی از ارتفاع این «رخنمون ها» را خواهد پوشاند و معلوم نیست مابقی ۱۸۲ متر ارتفاعی که دیواره سد گتوند علیا را به دریاچه ای مهیب بدل می کند، چگونه قرار است پوشیده شود.

تصاویر پیوستی این گزارش که ظرف چند روز گذشته تهیه شده است به خوبی بیانگر تخلیه نمک در کارون (تصویر شماره 10 و 20 و و 11 ) و وجود کوه های نمک بدون هیچ پوشش در مخزن سد و آغاز آبگیری غیررسمی و بی سر و صدای سدگتوندعلیا است که قضاوت درخصوص آن تنها زمانی میسر است که یک گروه حقیقت یاب زیست محیطی بتواند نسبت به آن اظهارنظر کند. (تصاویر شمار۱۳و۱۴)

درخصوص ادعای این شرکت دولتی مبنی بر «بی تاثیر بودن سازند نمکی گچساران بر آب رودخانه کارون در محدوده سد گتوند علیا»، تصویر تابلوی EC آب رودخانه به خوبی بیانگر واقعیات این پروژه و تاثیر آن بر شوری کارون است؛ در عکس شماره 1 به تاریخ ۲۸/۲/۹۰ که در سمت راست تابلو درج شده و همچنین میزان EC آب قبل و بعد از تماس توده های نمکی توجه کنید. (این عکس ها نمایانگر EC محاسبه شده توسط مهندسان سد است که توسط خبرنگار ایبنانیوز عکس برداری شده است).

در این میان، شاید انتظاری از مدیران شرکت دولتی آب و نیرو نمی رود و طبیعی است که آنان بیش از آنکه به فکر محیط زیست و آب شرب مردم خوزستان باشند، به فکر پیشبرد پروژه خود هستند ولی از استاندار خوزستان (به عنوان کسی که قانوناً وظیفه نظارت بر پروژه های ملی در استان را برعهده دارد) انتظار می رود در باره عکس های مندرج در گزارش ایبنانیوز پاسخ دهد. به ویژه که ایشان پس از بازدید از این پروژه نه تنها مشکلات را نادیده می گیرد بلکه در یک شوی تبلیغاتی تمام عیار ادعا می کند «آبگیری سد گتوند علیا موجب افزایش کیفیت آب کارون خواهد شد». آیا مجریان پروژه، استاندار محترم را در جریان بازدید هفته گذشته، به جای دیگری غیر از محل سازندهای نمکی راهنمایی کرده اند تا ایشان حقایق را نبینند؟

اگرچه اظهارنظرهای عجیب آقای استاندار که «آبگیری سد گتوند نه تنها مشکلی ایجاد نمی کند بلکه کیفیت آب شرب اهالی پائین دست خوزستان را بالا می برد» و اینکه «تا یکصد سال آینده هیچ مشکلی در این پروژه نخواهد بود»، نزد آگاهان بعنوان یک «شوی تبلیغات سیاسی» تلقی می شود ولی بطور همزمان نشانه ضعف نظارت وی نیز قلمداد می گردد؛ زیرا ایشان طی سالهای گذشته با غافل شدن از وظایف اصلی خود در استان نظیر نظارت بر ابعاد فنی و اجتماعی پروژه های ملی، بیشتر وقت خود را صرف امور شخصی و سلیقه ای همچون دخالت در امور شوراهای اسلامی شهر و روستا و تشکیل اتاق بحران به منظور به بن بست کشاندن، بی اثر نمودن و برخورد بی سابقه با اعضای شوراهای شهر اهواز، آبادان، خرمشهر و ایذه و... نموده است که نمایندگان آن اصلی ترین منتقدان مدیریت ضعیف استاندار و فجایعی نظیر ضعف نظارتی مفرط در پروژه های عمرانی استان بوده اند.

در سالی که به نام جهاد اقتصادی مزین شده است آیا اصرار لجوجانه مسئولین شرکت آب و نیرو به خسارت چند میلیون دلاری به اقتصاد کشور منجر خواهد شد؟ آیا کوه های نمکی به زیر آب می روند و عمر سدگتوندعلیا که طولانی ترین زمان احداث یک پروژه را به خود اختصاص داده است، به دلیل فرسایش بیش از حد خاک و رسوب گذاری شدید، به کوتاه ترین عمر مفید یک پروژه بدل خواهد شد؟ آیا تاسیسات گرانقیمت مولد برق بر اثر آب شور کارون دچارخوردگی فلزات خواهند شد و سرمایه ی عظیم بیت المال به هدر خواهد رفت؟ آیا تعجیل غیرفنی در آبگیری سد گتوند علیا - قبل از آنکه گنبدهای عظیم نمک به خوبی مهار شوند - فاجعه ای شبیه انفجار پالایشگاه آبادان را رقم نخواهد زد؟

بخشی از حقایق سدگتوندعلیا به زبان تصویر: http://www.fardanews.com/fa/news/149317 

چنانچه این جنگل مدتی بعد به نابودی رفت زیاد جای تعجب نیست. پساب این زباله ها از سموم شیمایی و میکروبی هم خطرناک تر است. حتی گاز متان تولید شده منجر به آتش سوزی جنگل و آلودگی هوای منطقه هم می شود. آبهای زیرزمینی و جاری از نفوذ پساب دارای میزان آلودگی بسیار بالایی خواهند شد. اثرات زیست محیطی زباله دانی آنهم در جنگل در قالب یک پست کوتاه نمی گنجد. فقط زنگ هشداری است به مسئولین اگر دلشان برای مملکتشان می سوزد.

کلاه میر حسن (Acanthophyllum) از نوع گونه گیاهی گون می باشد که در گذشته به وفور در مراتع جنوبی و جنوب شرقی خوانسار یافت می شد اما بدلیل زیبایی این بوته گون، نسل آن بر اثر برداشت بی رویه در خطر نابودی است. این گیاه در ابعاد خیلی بزرگ حتی تا دو برابر پشت یک گوسفند هم دیده می شود. در حال حاضر این گیاه تنها در ارتفاعات خیلی بالا و آن هم بندرت دیده میشود. تقریبا اکثر مغازه های عسل و گز فروشی از این گون بعنوان دکور مغازه هایشان استفاده می کنند.

این عکس را من در ارتفاعات خیلی بالای کوههای خوانسار گرفتم. وقتی آنرا دیدم خیلی خوشحال شدم. چنانچه چیدن آن ممنوع اعلام شود این بوته به محل اولیه خود گلستان کوه باز خواهد گشت.

اینهم عکسی از یک کلاه میرحسن بزرگ از فتوبلاگ آقای لطفی آزاد. به گفته ایشان این گیاه از خانواده گون نیست.

بیائید در حفظ این گیاه زیبا بکوشیم.

 این تحقیق به منظور جلوگیری از بروز سیلاب‌ها و همچنین اجرای مدیریت سیلاب در حوضه و همچنین با اهداف کنترل سیلاب و ذخیره سازی آبهای سیلابی برای کاهش اثرات دوره‌های خشکسالی بر روی باغات خوانسار انجام شده است.  بدین منظور راهکارهایی برای حفاظت از منابع آب و همچنین مدیریت حوضه در نظر گرفته شده و تجزیه و تحلیل‌هایی بر روی حوضه اصلی و ۱۸ زیر حوضه انجام گرفته شده است. اطلاعات تفصیلی زیر حوضه‌ها با استفاده از عکس‌های هوایی و نقشه توپوگرافی بدست آمده است. روشهای آماری و تحلیلی بکاربرده برای بارش (بارش باران و برف)، آب سرچشمه، و زیر حوضه‌ها، نشان  می‌دهد که مقدار زیادی از آب این رودخانه در طول دوره های مرطوب از حوضه خارج می‌گردد. از سوی دیگر، خشکسالی های متوالی، بحران آب در حوضه رودخانه را در طول دوره‌های خشک افزایش می‌دهد. مطالعات انجام شده بر روی ۱۲ حلقه چاه در امتداد آبراهه اصلی، گویای این امر و نشان دهنده افت شدید اب زیرزمین می‌باشد. در انتهای این پژوهش، راهکار‌ها و دیدگاه‌های مختلف در مدیریت، کنترل و حفاظت از سیلاب ارائه شده است.

با تشکر از آقای/خانوم کمش گرامی که این مطلب را پیش کشیده اند. تا زمانی که من خوانسار بودم از نمک پاشی در خوانسار خبری نبود بنابراین از این مسئله آگاهی نداشتم. ایشان به مسئله بسیار قابل تعمقی اشاره کرده اند.

نمک به عنوان  یک ماده ضد یخبندان معمولا در زمستان مورد استفاده قرار میگیرد. برنامه نمک پاشی امنیت و تحرک برای رانندگان ، وسایل نقلیه تجاری و وسایل نقلیه اورژانس را ممکن می سازد. نمک به عنوان ضدیخ اصلی استفاده می شود به این دلیل که  در دسترس ترین و مقرون به صرفه ماده می باشد.  هر ساله در ایالات متحده  ۲۰-۱۰  میلیون تن نمک deicing و حدود 3 میلیون تن در کانادا استفاده می شود. اما مسئله مورد نظر این است که تقریبا 30 ٪ تا 50 ٪ از نمک استفاده شده نهایتا به آبهای زیر زمینی می رسد. به هرحال این یک مسئله بسیار مهم در مناطق خشک و نیمه خشک هم در کوتاه مدت و هم در دراز مدت خواهدبود. در مناطق مرطوب با بارشهای فراوان تائیرات آن متفاوت و کمتر از مناطق خشک و نیمه خشک می باشد. باید در نظر داشت با اینکه  مناطقی که در ایالت متحده و کانادا معمولا نمک پاشی میشود جزو مناطق مرطوب بشمار می آیند باز هم مشکل شوری آب و خاک را بدنبال دارند چه بسا که این نمک پاشی در مناطق خشک تری نظیر خوانسار انجام گیرد عواقب آن بسیار بیشتر خواهد بود.

مطالعات زیادی در این زمینه انجام گرفته است. که من در اینجا به برخی از آنها اشاره میکنم.

این مطالعه که در دانشگاه ویرجینیا انجام شده است نشان میدهد که نمک پاشی در جاده ها  دارای تاثیرات منفی روی محیط زیست و انسان است از جمله:

الف) بر روی سیستم آبهای زیرزمینی:

۱- بدینوسیله آبهای جاری حاصل از ذوب برف به داخل زمین نفوذ کرده و در نهایت به آبهای زیرزمینی می پیوندد. آبهای قنوات، چاهها و چشمه های خوانسار خصوصا در پائین دست بعلت شیب زیاد حوضه از این امر مثتثنی نخواهند بود.

۲- تجمع برفی که نمک پاشی شده موجب انباشتگی مقدار نمک در امتداد راهها و جاده ها خصوصا شانه های جاده ها خواهد شد. سپس ذرات نمک که بوسیه آبهای روان حمل شده اند نهایتا وارد آبهای زیر زمینی می شوند. در همین سایت نمایش متحرکی این پدیده را به آسانی و گویا نمایش میدهد.

۳- قلیایی و حتی شور شدن منابع آب زیرزمینی نظیر چاهها، چشمه ها و قنوات ( آبهای نوشیدنی) منبعی دیگر.

ب) برروی خاک:

 در خاکهایی که دانه درشت هستند ( مثل غالب خاکهای خوانسار) این پدیده نفوذ سریعتر انجام میگیرد. همچنین بر اثر یکسری فعل وانفعالات شیمیایی مقدار آلکالاین خاک هم افزایش میباید. ( این موضوع تخصص بنده نیست). مطالعات بر روی کیفیت آب چندین دریاچه در ایالت های شمالی و شرقی آمریکا نشان دهنده تغییرات شدید و کیفیت آب به سمت قلیایی شدن در اثر نمک پاشی می باشد.

کلا این امر باعث انباشتگی مقدار نمک در خاک Soil Accumulation می شود که در نهایت منجر به قلیایی شدن آب و تاثیر بر پوشش گیاهی خواهد شد. در خوانسار این انباشتگی بیشتر در امتداد نهرهای پائین دست و رودخانه خواهد بود. چرا که با توجه به اطلاعات داده شده توسط آقای دهاقین در مورد مسیرهای نمک پاشی ("بلوار نماز، حدفاصل چشمه آخوند و پمپ بنزین، شیبهای خیابان 13 محرم و بلوار سردار صادقی")، زه آب این مسیرها به نهرهای پائین دست و نهایتا به رودخانه تخلیه خواهد شد. بنابراین در آینده تجمع نمک در خاک در پائین دست رودخانه بیشتر اعیان خواهد شد. ( زمینهای باغات امتداد رودخانه از چهارباغ به پائین دست).

پ) برروی گیاهان:

مطالعات نشان می دهند که هرساله تعداد زیادی درخت در غرب اروپا بعلت ازدیاد نمک در خاک و آبهای زیرزمینی خشک می شوند و می میرند. این پدیده بیشتر در حاشیه جاده ها که پوشیده از درخت است دیده می شود. ( برای مثال در خوانسار بعلت اینکه در خیابان شهدا خاک دیده نمی شود و با آسفالت و پیاده رو پوشیده شده است نفوذ مستقیم آبهای نمک دار کمتر انجام می شود. بنابراین به درختان چنار در حاشیه خیابان چندان لطمه وارد نمی کند اما این تائیر بر روی باغات و درختان پائین دست است که آب خیابان شهدا بر آن می نشیند. از سوی دیگر باید در نظر داشت چنانچه برفهای نمک دار خیابان با پاکسازی در اطراف درختان که سطح پوششی آسفالت ندارند، انباشته شود به تدریج ذوب آنها باعث هدایت نمک به داخل خاک و نهایتا ریشه درختان چنار همین خیابان و در بالا دست خواهد شد).

ت) برروی انسان  

نمک عامل اصلی آلودگی آب و خطری برای سلامتی انسان است. بالا رفتن نمک در آب می تواند باعث بالارفتن فشار خون و همچنین باعث عدم تعادل  میزان آب در بدن انسان می شود. (منبع)

در کل استفاده از این روش نیاز به برنامه ریزی دقیق و همانگونه که کمش اشاره کردند نیاز به  مطالعات برای دراز مدت دارد.  

در ادامه به بخشی از راهکارها اشاره می شود......